W przypadku kręgosłupa dolegliwości bólowe dotyczą najczęściej 2 jego odcinków:
  • szyjnego
  • lędźwiowego (tzw. ból krzyża)

Ból szyi:

  • dotyczy nawet 30%-50% populacji
  • najczęściej jest spowodowany:
    1. zmianami zwyrodnieniowymi
    2. przeciążeniowymi
    3. urazami mechanicznymi
  • sytuacje sprzyjające:
    1. powtarzalny charakter pracy
    2. przedłużone okresy zgięcia kręgosłupa szyjnego
    3. duże napięcie psychiczne związane z pracą
    4. palenie papierosów
    5. wcześniejsze urazy szyi lub ramion
Ból szyi ma charakter nawracający, może promieniować do ramion i kończyn górnych. Mogą mu towarzyszyć sztywność w obrębie szyi, a także bóle i zawroty głowy.

Ból krzyża:

  • ok. 80% populacji doświadczyło tej dolegliwości chociaż raz w życiu
  • w 90% ból jest uzależniony od aktywności ruchowej i jest zmienny w czasie
  • w 10% przypadków można ustalić konkretna przyczynę, którą może być np. stan zapalny, zakażenie, złamanie, uraz, guz, reumatoidalne zapalenie stawów
Nasilenie dolegliwości zwykle zmniejsza się samoistnie w ciągu 4-6 tygodni, a ustępują najczęściej po 12 tygodniach (u 80% chorych).

Przyczyny bólu kręgosłupa:

  • siedzący tryb życia, zwłaszcza praca biurowa
  • brak ruchu i aktywności fizycznej
  • nadwaga i otyłość
  • naciągnięcie mięśni zwłaszcza u osób bardzo aktywnych
  • zła pozycja podczas snu
Kręgosłup obciążamy nie tylko pracą czy wysiłkiem. Nawet przy wykonywaniu zwykłych czynności domowych, mamy tendencję do przyjmowanie niewłaściwej postawy, co wywołuje przeciążenie mięśni i stawów i w konsekwencji może wywołać ból.

Jak aktywnie troszczyć się o kręgosłup?

  • unikaj długotrwałego utrzymywania tej samej pozycji ciała
  • zalecane są regularne spacery, pływanie, jazda na rowerze
  • uprawiaj nordic walking
  • często korzystaj ze schodów

Jak praktycznie dbać o kręgosłup podczas zwykłych czynności?

  • gdy długo zmywasz naczynia, podstaw sobie stołeczek, aby stawiać na nim raz jedną, a raz drugą nogę
  • podczas podnoszenia ciężkich rzeczy, uginaj kolana zamiast pochylać się i zginać kręgosłup
    Diky spray - prawidłowa technika podnoszenia przedmiotów
    Diky spray - nieprawidłowa technika podnoszenia przedmiotów
  • prasuj na siedząco (deska do prasowania powinna się znajdować na wysokości pasa)
  • ureguluj długość rury odkurzacza by nie wyginać pleców w łuk
  • w pracy siedź na dobrze dobranym krześle, oprzyj stopy swobodnie na podłodze, oparcie krzesła powinno sięgać co najmniej do połowy pleców, tułów i uda powinny tworzyć kąt prosty
  • ekran monitora ustaw na wprost siebie
  • zadbaj o kręgosłup podczas snu, materac powinien być średnio twardy, śpij na plecach, pozwoli to rozluźnić mięśnie tułowia
  • zainstaluj w kuchni blaty na wysokości 6-8 cm poniżej linii łokci, a zlewozmywak tak, aby nie schylać się podczas mycia naczyń
  • noś obuwie z grubą, elastyczą podeszwą, na niewysokim (2-3-centymetrowym) obcasie, nie kupuj za dużych butów
  • kiedy chodzisz wciągaj pośladki i brzuch

Sytuacje/objawy, które mogą wskazywać na poważną chorobę (np. zapalenie, zakażenie, guz, złamanie), która jest przyczyną przewlekłego bólu krzyża:

  • wiek < 20 r. ż lub > 55 r. ż
  • niedawno wystąpił uraz
  • narastanie bólu (odpoczynek nie przynosi ulgi)
  • ból w klatce piersiowej
  • przebyta choroba nowotworowa
  • długotrwałe leczenie kortykosteroidami
  • uzależnienie od leków
  • pogorszenie ogólnego samopoczucia
  • nieoczekiwana utrata masy ciała
  • gorączka
Jeżeli zaobserwowałeś u siebie ww. sytuacje/objawy – koniecznie zgłoś się do lekarza!!!!
Opracowano na podstawie:
  1. Malec-Milewska M i wsp. Kompendium leczenia bólu. Wydawnictwo Medical Education 2017, s.13-17
  2. http://www.szpital-brzeziny.pl/kregoslup-nie-lubi-siedzenia/ (dostęp 12.07.2019)
  3. https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/kregoslup-kosci-stawy/kregoslup-co-robic-by-uniknac-bolu-plecow-aa-npyS-oNpH-aWrU.html (dostęp 12.07.2019)