Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Długotrwały ucisk nerwu pośrodkowego, który biegnie w kanale nadgarstka, powoduje stan chorobowy zwany zespołem cieśni nadgarstka. Schorzenie to daje szereg objawów takich jak choćby tępy ból w okolicy nadgarstka czy parestezje w obszarze unerwienia przez nerw pośrodkowy, przez które chory nie jest w stanie manewrować ręką i wykorzystywać jej w takim zakresie jak przed wystąpieniem dolegliwości. Jak wygląda rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka? W jaki sposób można leczyć tę przypadłość? Odpowiadamy!

Spis treści:

Czym jest zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) to najczęstsza neuropatia obwodowa występująca w obrębie kończyny górnej. Obejmuje nerw środkowy. Schorzenie to należy do neuropatii uciskowych, co w praktyce znaczy tyle, że wszelkie zmiany w obrębie nerwu powoduje ucisk mechaniczny. Zespół cieśni nadgarstka w ICD-10 sklasyfikowany jest jako mononeuropatia kończyny górnej pod symbolem G56.01.

Kogo dotyczy zespół cieśni nadgarstka i jak często występuje?

Charakterystyczne dla zespołu cieśni nadgarstka bóle w nadgarstkach mogą wystąpić tak naprawdę w każdym wieku, choć najczęściej pojawiają się u osób po 50. roku życia. Problem dotyczy 3-6% społeczeństwa. Zmiany chorobowe na ogół występują w ręce dominującej, czyli u praworęcznych w prawej, a u leworęcznych w lewej2.

Niektóre osoby są bardziej narażone na wystąpienie zespołu cieśni nadgarstka niż inne. Wśród nich są przede wszystkim ci, którzy wykonują pracę związaną z powtarzalnymi ruchami obciążającymi dłonie. Ponadto zachorowalność zwiększa m.in. dna moczanowa, otyłość, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, niedoczynność tarczycy czy choroby nowotworowe2.

Zespół cieśni nadgarstka – objawy

Zespół cieśni nadgarstka powoduje szereg objawów klinicznych będących bezpośrednim następstwem ucisku na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka. Jednym z najczęstszych są parastezje w obrębie I, II, III i połowy IV palca. Do tego występuje ból nadgarstka przy zginaniu, osłabienie siły mięśniowej, a nawet zaburzenia czucia. Czasem zaobserwować można także spuchnięty nadgarstek3.

Dla zespołu cieśni nadgarstka charakterystyczne jest to, że przykre dolegliwości nasilają się w nocy i ustępują po „strzepnięciu” ręki po przebudzeniu. Chorzy często uskarżają się na osłabienie chwytu dłoni, sporym problemem jest też trudność przy wykonywaniu prostych ruchów dłonią3.

Klasyfikacja Seddona

Stopień uszkodzenia nerwu pośrodkowego może być różny. Do jego oceny wykorzystuje się klasyfikację Seddona3:

  • I – neuropraxis – najlżejsza postać. Brak zmian strukturalnych w obrębie nerwów występuje jedynie zahamowanie przewodzenia impulsów elektrycznych. Czasem dochodzi do uszkodzenia osłonek mielinowych i do demielinizacji.
  • II – axonotmesis – akson ulega przerwaniu, w miejscu uszkodzenia zahamowane zostaje przewodzenie w nerwie, w ciągu 3–9 dni dystalny odcinek nerwu traci pobudliwość.
  • III – neurotmesis – uszkodzeniu ulega akson i osłonka mielinowa, co powoduje porażenie nerwu, przez co dochodzi do osłabienia i zaniku mięśni znajdujących się w obszarze unerwienia. Pacjent odczuwa osłabienie lub traci czucie w danym obszarze.

Diagnostyka zespołu cieśni nadgarstka

W przypadku pojawienia się objawów charakterystycznych dla zespołu cieśni nadgarstka należy skonsultować się w tej sprawie lekarzem. Wizytę można umówić u lekarza rodzinnego lub specjalisty, np. ortopedy, reumatologa, neurologa lub chirurga.

Lekarz zacznie od diagnostyki, która obejmuje przede wszystkim wywiad i badanie fizykalne. W dalszej kolejności wykonuje badanie elektromiograficzne i badanie elektroneurograficzne. Zastosowanie znajdują tutaj także metody obrazowe RTG i MRI takich partii ciała jak nadgarstek, odcinek szyjny kręgosłupa i klatka piersiowa. W potwierdzeniu lub wykluczeniu choroby pomocne mogą okazać się jeszcze badania laboratoryjne3.

Zespół cieśni nadgarstka – leczenie

Zespół cieśni nadgarstka trzeba leczyć. Niektórzy przypadłość tą traktują podobnie jak stłuczenie nadgarstka i czekają, aż uporczywe objawy same ustąpią. Jednak nadwyrężony nadgarstek prędzej czy później wróci do formy, a dolegliwości wynikające z ucisku nerwu pośrodkowego nie miną. Co więcej, leczenie ZCN należy wdrożyć możliwie jak najszybciej – podjęcie leczenia na wczesnym etapie rozwoju dolegliwości potrafi skutecznie zahamować dalsze zmiany w obrębie nadgarstka.

Dostępnych jest kilka form postępowania z pacjentem, u którego zdiagnozowany został zespół cieśni nadgarstka. Najczęściej stosowana jest farmakoterapia, stereoidoterapia i fizjoterapia, korzyści przynosi także czasowe unieruchomienie kończyny dolnej4. Dobór metod leczenia należy uzależnić m.in. od czasu trwania dolegliwości i stopnia zaawansowania choroby. W skrajnych przypadkach konieczna może okazać się operacja, która jako jedyna metoda przynosi pełne wyleczenie, ponieważ usuwa przyczynę objawów, czyli ucisk na nerw pośrodkowy2.

Ćwiczenia na cieśń nadgarstka

Pomocne na zespół cieśni nadgarstka często okazują się ćwiczenia. Najlepsze efekty dają ćwiczenia rozciągające oraz neuromobilizacja nerwu pośrodkowego2. Ćwiczeń jednak nie powinno się wykonywać na własną rękę, bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem lub fizjoterapeutą. Najlepiej po wizycie u lekarza umówić się na terapię do rehabilitanta, który to dobierze zestaw ćwiczeń i pokaże, jak prawidłowo je wykonywać.

Czy zespół cieśni nadgarstka da się wyleczyć?

Choć wszystko zależy od przypadku, stopnia nasilenia dolegliwości, formy leczenia, a także tego, jak szybko rozpoczęte zostało leczenie, to jednak w większości przypadków możliwe jest całkowite wyleczenie zespołu cieśni nadgarstka. Jednocześnie warto jednak podkreślić, że jeśli ZCN współistnieje z jakąś chorobą, to niestety charakterystyczne dla niego dolegliwości w przyszłości mogą nawracać, dlatego trzeba się z tym liczyć2.

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty, w przypadku problemów ze zdrowiem, należy skontaktować się z lekarzem.

Bibliografia:

  1. Kozubski W., Liberski P. (2004): Choroby układu nerwowego. Wydawnic- two Lekarskie PZWL. Warszawa.
  2. Wiercińska M., Zespół cieśni nadgarstka, Medycyna Praktyczna, Reumatologia, 2017.
  3. Gołąbek R., Majcher P., Zespół cieśni nadgarstka, Sport i Turystyka. Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe 2018, t. I, nr 1.
  4. Górska J., Jedwabiński M., Frankowska-Rutkowska M., Maciejewski M., Grygiel M. (2013): Results of surgical treatment of carpel tunnel syndrome by mean of an open and semi-open method. Medical and Biological Scien- ces, 27(3).
Redakcja

Redakcja

Treści są pisane przez Redakcję serwisu na bazie wiarygodnych materiałów, zamieszczonych w sekcji Bibliografia. Od wielu lat zajmujemy się tematyką zdrowotną, szczególnie diagnozowaniem i leczeniem urazów sportowych oraz tępych urazów mechanicznych oraz późniejszą ich rehabilitacją.