Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Ból stawów to częsty problem szczególnie u ludzi starszych. Wywołują go różne czynniki – uraz mechaniczny albo stan zapalny – i znacząco obniża on komfort życia. Jeżeli dolegliwości bólowe nie znikają po kilku dniach, może to oznaczać objaw choroby i konieczność podjęcia odpowiedniego leczenia. Jakie są przyczyny bolących stawów i jak radzić sobie z tym problemem?

Objawy i przyczyny bólu stawów

Problemy mogą objawiać się nie tylko bólem stawów towarzyszącym zarówno w dzień, jak i w nocy, ale również ograniczeniem ruchomości. Co więcej, w okolicach stawu mogą pojawić się obrzęk i zaczerwienienie, a nawet podwyższona temperatura danego miejsca. Rzadziej dochodzi do bólów mięśniowych, zmęczenia czy gorączki – w takich przypadkach należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Przyczyny bólu stawów mogą być bardzo różnorodne, ale najczęściej jest on spowodowany urazem lub postępującą chorobą zwyrodnieniową stawów. Dotyczy ona około 60% osób w wieku powyżej 60. roku życia.

Choroba zwyrodnieniowa stawów polega na uszkodzeniu chrząstki stawowej (jej ilości i jakości), która jest odpowiedzialna za amortyzowanie ruchów stawu i umożliwia przesuwanie się powierzchni stawowych. Zmianom tym może towarzyszyć proces zapalny w obrębie stawu. Z czasem dochodzi do powstania wyrośli kostnych (osteofitów) oraz uszkodzenia innych struktur w obrębie stawów (kości pod chrząstką stawową i torebki stawowej) oraz pozastawowych (więzadła, ścięgna, mięśnie).

Typowo ból występuje przy ruchach stawu i ustępuje w spoczynku. Nieco mniejszy jest poranny ból stawów, nasila się on jednak pod koniec dnia. Największy dyskomfort występuje na początku ruchu (tzw. ból startowy), np. przy wstawaniu z krzesła, rozpoczynaniu chodu. Najczęściej ból jest odczuwalny w zajętym stawie, rzadziej w innej lokalizacji. Jak wspomnieliśmy wcześniej, mogą towarzyszyć mu sztywność i ograniczenie ruchomości stawu.

W przypadku zaostrzenia choroby obserwuje się tzw. ból zapalny, który występuje również w spoczynku, nasila się w nocy i w godzinach porannych, często wiąże się z wysiękiem w stawie.

Co sprzyja wystąpieniu choroby zwyrodnieniowej stawów?

Zwyrodnieniowe zapalenie stawów może pojawić się w wyniku różnych czynników. Do tych najczęściej występujących zaliczamy:

  • nadmierną masę ciała;
  • pracę obciążającą stawy/ nadmierne przeciążenie stawów;
  • uprawianie sportów wyczynowych;
  • przebyte urazy;
  • siedzący tryb życia;
  • starszy wiek;
  • płeć żeńską.

Najczęstsze problemy ze stawami

Ból w stawach może dotyczyć różnych części ludzkiego ciała i wynikać z wielu czynników. Które z dolegliwości pojawiają się najczęściej?

  • Ból stawów kolanowych. Występuje u blisko 25% osób dorosłych i znacząco ogranicza zdolność poruszania się, obniżając komfort życia. Wynika przede wszystkim ze skomplikowanej budowy stawu kolanowego i pełnionych przez niego funkcji – jest przez to narażony przede wszystkim na różnego rodzaju stłuczenia, zwichnięcia, a także zmiany zwyrodnieniowe stawu. Zapalenie stawu kolanowego często towarzyszy sportowcom, a także osobom prowadzącym siedzący tryb życia i zmagającym się z nadwagą lub otyłością.
  • Ból stawu skokowego. Jest to szczególnie uciążliwa dolegliwość, ponieważ dotyka kostki i znacznie utrudnia chodzenie. Podobnie jak w przypadku bólu stawów kolanowych może mieć podłoże mechaniczne, jak również być związany z chorobą zwyrodnieniową stawów. Dotyczy nie tylko sportowców, ale każdego człowieka, ponieważ do urazu kostki może dojść nawet podczas zwykłego spaceru.
  • Ból stawów dłoni. Nadgarstek to delikatna struktura, w wyniku czego jest podatny na zwichnięcia i złamania. Co więcej, na jego drobne urazy narażone są zarówno osoby aktywne, jak i pracownicy biurowi (zespół cieśni nadgarstka). Zapaleniu stawów dłoni towarzyszy nie tylko uciążliwy ból, ale również tkliwość czy drętwienie.
  • Łokieć tenisisty. Bardzo często występującym problemem jest również ból stawów łokciowych, który swoją potoczną nazwę wziął od tego, że najczęściej towarzyszy sportowcom. Mówiąc inaczej, jest to zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej, które nieleczone może doprowadzić do trwałego uszkodzenia łokcia, a nawet niepełnosprawności

Warto zwrócić uwagę na to, że silny ból stawów może pojawić się podczas różnego rodzaju chorób, takich jak infekcje wirusowe i bakteryjne, dna moczanowa, toczeń rumieniowaty układowy, choroby zapalne jelit czy nowotwór kości lub chrząstki.

Niezależnie od tego, czy dolegliwość ta jest spowodowana przeciążeniem stawów, czy zapaleniem stawu skokowego, kolanowego lub łokciowego, należy podjąć odpowiednie działania.

Sposoby na zmniejszenie bólu stawów

Istnieje kilka prostych sposobów na zmniejszenie bólu stawów:

  • utrzymuj aktywny tryb życia, osoby aktywne mają mniej dolegliwości bólowych;
  • stosuj zabiegi rehabilitacyjne, odpowiednio dobrane ćwiczenia zwiększają zakres ruchu;
  • dobrze się odżywiaj i dbaj o masę ciała, schudnięcie zmniejsza ból stawów;
  • dbaj o dobrą kondycję fizyczną, ale uprawiaj sporty/ćwiczenia fizyczne z umiarkowanym obciążeniem;
  • stosuj wygodne obuwie, które zmniejsza obciążenie kręgosłupa;
  • używaj urządzeń stabilizujących stawy, które poprawiają funkcje kończyn;
  • pomocna może być laska bądź chodzik, pomagają utrzymać równowagę.

Stosowanie metod niefarmakologicznych jest niezbędnym elementem radzenia sobie z bólem stawów – pozwala znacząco zmniejszyć nasilenie objawów i liczbę zażywanych leków.

Jak leczyć zwyrodnienie stawów?

Powyższe metody nie pomogą we wszystkich przypadkach i często jedynie zmniejszą objawy zwyrodnienia stawów. Jeżeli silny ból utrzymuje się przez dłuższy czas, niezbędna jest konsultacja ze specjalistą. Lekarz przeprowadzi wywiad z pacjentem, a następnie skieruje go na konkretne badania – do najlepszych sposobów diagnozowania przyczyn bólu w stawach zaliczamy morfologię krwi i OB, badania RTG i USG stawów, tomografię komputerową oraz rezonans magnetyczny.

Leczenie zapalenia stawu obejmuje przepisanie odpowiednich leków przeciwbólowych, zastrzyków, skierowanie na zabiegi z zakresu fizykoterapii, a także różnego rodzaju ćwiczenia wzmacniające stawy.

 

Źródła:

  1. Hanna W van Steenbergen et al; EULAR definition of arthralgia suspicious for progression to rheumatoid arthritis, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27991858/ (dostęp 21.05.2021)
  2. Debbie M Boeters, Karim Raza, Annette H M vander Helm-van Mil, Which patients presenting with arthralgia eventually develop rheumatoid arthritis? The current state of the art., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5687532 (dostęp 21.05.2021)
  3. Cristina Mutchler, What Is Arthralgia?, https://www.verywellhealth.com/what-is-arthralgia-509526 (dostęp 21.05.2021)
  4. Guła Z i wsp. Choroba zwyrodnieniowa stawów, https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/65000,choroba-zwyrodnieniowa-stawow (dostęp 25.05.2021)
  5. Zimmermann Górska I., Choroba zwyrodnieniowa stawów – nowe spojrzenie?, Pol. Arch. Wewn., 2008;118:1-4