Ból stawów

Ból stawów to częsty problem szczególnie u osób starszych.
Może mieć wiele przyczyn, ale najczęściej jest spowodowany urazem lub postępującą chorobą zwyrodnieniową stawów. Dotyczy ona ok. 60% osób w wieku powyżej 60 roku życia.
Choroba zwyrodnieniowa stawów polega na uszkodzeniu chrząstki stawowej (jej ilości i jakości), która jest odpowiedzialna za amortyzowanie ruchów stawu i umożliwia przesuwanie się powierzchni stawowych. Zmianom tym może towarzyszyć proces zapalny w obrębie stawu. Z czasem dochodzi do powstania wyrośli kostnych (osteofitów) oraz uszkodzenia innych struktur w obrębie stawów (kości pod chrząstką stawową i torebki stawowej) oraz pozastawowych (więzadła, ścięgna, mięśnie).
Typowo, ból występuje przy ruchach stawu i ustępuje w spoczynku, nasila się pod koniec dnia. Największe nasilenie występuje na początku ruchu (tzw. ból startowy), np. przy wstawaniu z krzesła, rozpoczynaniu chodu. Najczęściej ból jest odczuwalny w zajętym stawie, rzadziej w innej lokalizacji. Bólowi mogą towarzyszyć sztywność i ograniczenie ruchomości stawu.
W przypadku zaostrzenia choroby obserwuje się tzw. ból zapalny, który występuje również w spoczynku, nasila się w nocy i w godzinach porannych, często wiąże się z wysiękiem w stawie.

Co sprzyja wystąpieniu choroby zwyrodnieniowej stawów?

  • nadmierna masa ciała
  • praca obciążająca stawy/ nadmierne przeciążenie stawów
  • uprawianie sportów wyczynowych
  • przebyte urazy
  • siedzący tryb życia
  • starszy wiek
  • płeć żeńska

Istnieje kilka prostych sposobów na zmniejszenie bólu stawów:

  • utrzymuj aktywny tryb życia, osoby aktywne mają mniej dolegliwości bólowych
  • stosuj zabiegi rehabilitacyjne, odpowiednio dobrane ćwiczenia zwiększają zakres ruchu
  • dobrze się odżywiaj i dbaj o masę ciała, schudnięcie zmniejsza ból stawów
  • dbaj o dobrą kondycję fizyczną, ale uprawiaj sporty/ćwiczenia fizyczne z umiarkowanym obciążeniem
  • stosuj wygodne obuwie, które zmniejsza obciążenie kręgosłupa
  • używaj urządzeń stabilizujących stawy, które poprawiają funkcje kończyn
  • pomocna może być laska bądź chodzik, pomagają utrzymać równowagę
Stosowanie metod niefarmakologicznych jest niezbędnym elementem radzenia sobie z bólem stawów, pozwala znacząco zmniejszyć nasilenie objawów i liczbę zażywanych leków.

Opracowano na podstawie:

  1. Guła Z i wsp. Choroba zwyrodnieniowa stawów, https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/65000,choroba-zwyrodnien (dostęp 12.07.2019)
  2. Zimmermann Górska I., Choroba zwyrodnieniowa stawów – nowe spojrzenie?, Pol Arch Med. Wewn., 2008;118:1-4